Biziuneak

2026/08/27

Kavafis: Hiria eta Ithaka poemak

Kavafisek Hiria poeman Horazioren Caelum non animum mutant qui trans mare currunt bertsoaren pentsamendua darabil, "Itsasoa zeharkatzen dutenak zeruaz aldatzen dira, ez arimaz". Egiten duguna egiten dugula, noranahi goazela, beti amaituko dugu barruan daramagun hirian. Ezin gara arimaz aldatu: gure patua da.

Bigarren poeman, Ithakan, Kavafisek Odiseo, Ithakako erregea, aurkezten du bizitza osoan zehar ezagutza-bidaia egiten duen pertsonaren arketipo gisa. Haren gaitasun eta baliabideak baliatuta, gizakia helmugara iritsi, edo abiapuntura itzultzen da, atsedena hartzeko. Bidaia bera helburua edo xedea da. Jakitun bihurtutako bidaiariari, atseginez eta gozamenez, gogorarazten dizkio bidaiaren hasiera eta ibilbidea, bidaiaren aldi bakoitzari berebiziko garrantzia emanez.

Hiria

Esan zenuen: «Beste lur batera joango naiz, beste itsaso batera joango naiz.
Beste hiri bat egon behar du, hau baino hobea.

Nire ahalegin bakoitza kondena gisa dago idatzia,
eta nire bihotza —hildako bat bezala —lurperaturik dago.

Noiz arte iraungo du nire gogoak,makaltasun honetan?

Begirada nora zuzentzen dudala ere, nora begiratzen dudala ere,
nire bizitzaren hondakin beltzak ikusten ditut hemen,
non hainbeste urte eman, alferrik galdu eta hondatu nituen.

Ez duzu leku berririk aurkituko, ezta beste itsasorik ere.

Hiriak jarraituko dizu.
Kale beretan ibiliko zara.
Eta auzo beretan zahartuko zara;
eta etxe beren artean urdinduko zaizu ilea.

Beti hiri honetara iritsiko zara. Beste leku baterako —ez espero—
ez dago zuretzat itsasontzirik, ez dago biderik.

Hemen, txoko txiki honetan,
zure bizitza hondatu zenuen bezala,
halaxe hondatu zenuen lur guztian ere.

K. P. Kavafis

Euskal bertsioa: Josu A.

Ez dago zuretzako itsasontzirik. Ez dago biderik.

La Habanan, (Kuba) 1993an hartutako argazkia

Ithaka

Ithakara bidean abiatzen zarenean,

eska ezazu bidea luzea izan dadila,

gertaeraz betea, ezagutzaz betea.

Lestrigoi eta ziklopeei,
Poseidon suminduari
ez iezaiezu beldur izan,

horrelakorik ez duzu zeure bidean inoiz topatuko,

zure pentsaera jasoa bada,

hunkidura fin batek zure espiritua eta gorputza ukitzen baditu.

Laistrigoiak, Ziklopeak eta Poseidon basatia

ez dituzu inoiz topatuko,

zure arimaren barruan ez badaramatzazu,

zure arimak berak zure aurrean jartzen ez baditu.

Eska ezazu bidea luzea izan dadila,

asko izan daitezela udako goizak,

zeinetan, zein atseginez, zein pozez,

ordura arte ikusi gabeko portuetan

sartuko baitzara;

geldi zaitez merkatu feniziarretan,

eta eskuratu salgai ederrak:

nakarra eta korala, anbarra eta ebanoa,

eta mota guztietako perfume atsegingarriak,

ahal bezain ugari perfume atsegingarriak;

Egiptoko hiri askotara joan zaitez

eta ikasi, ikasi adituengandik.

Izan ezazu beti Ithaka zeure gogoan.

Hara heltzea da zure helmuga.

Baina ez ezazu batere bizkortu bidaia.

Hobe da urte askoan iraun dezala

eta irlara, ordurako zahar, hel zaitezela,

bidean irabazitako guztiaz aberats,

Ithakak aberastasunak emango dizkizula espero gabe.

Ithakak bidaia ederra eman zizun.

Hura gabe ez zinen bidera aterako.

Baina ez dauka besterik zuri emateko.

Eta pobre aurkitzen baduzu ere,

Ithakak ez zaitu engainatu.

Horrela, hain jakintsu egin zarenez, hainbesteko esperientziarekin,

honezkero ulertua izango duzu

zer esan nahi duten Itakek.

K. P. Kavafis

Bertsioa: Josu A.

Bidaian, nork bere irla du helmugatzat.
Lekeitio (Bizkaia)

2026/08/25

Tempus fugit / Denbora ihesi

Pio Barojak Zalacaín el aventurero liburuan kontatzen duenez,

Urruñako kanpandorreko erlojuan latinez idatzitako esaldi hau irakurtzen zen:

“Vulnerant omnes, ultima necat”.

Antza, Trento ezkero esaldi hori ipintzen zuten erloju publikoetan.

Saran, Axular hainbat urtean erretore izandako elizako kanpandorrean, beste hau irakurtzen da:

“Oren guziek dute gizona kolpatzen, azkenekoak du hobirat egortzen”.

(Zauritzen dute ordu guztiek, azkenak hiltzen (hobiratzen) du).

"They all (hours) wound, and the last one kills"

Sarako elizako kanpandorrea

Argazki librea: Internetik hartutakoa

Tempus fugit / Denborak ihes egiten du.

Ordu guztiek zauritzen dute,azkenak hiltzen du.

Denborak ihes egiten du.

Argazkiak (Josu Armaolea): Urberuagako (Markina, Bizkaia) bainuetxe abandonatua

2020/09/21

Esvagt Dana

Santurtziko (Bizkaia) Zamakona ontziola

ESVAGT DANA (Esbjerg)

Bandera: Denmark [DK]

Eslora x Manga : 88.40 x 15 m

Alojamiento: 76 personas

Velocidad : 18,0 nudos

Año de construcción: 2018

Lugar de construcción: Astilleros Zamakona (Santurtzi, Bizkaia)

Puerto base: ESBJERG (Denmark)

2020/09/16

Absentzia / Ausencia / Absence

Santurtziko (Bizkaia) fatxada bat

Ez izatea izatea baino gehiago denean.

Cuando la ausencia pesa más que la presencia.

When the absence weighs more than presence.

Funeral Blues (1936)

Stop all the clocks, cut off the telephone,

Prevent the dog from barking with a juicy bone,

Silence the pianos and with muffled drum

Bring out the coffin, let the mourners come.

Let aeroplanes circle moaning overhead

Scribbling on the sky the message He Is Dead,

Put crepe bows round the white necks of the public doves,

Let the traffic policemen wear black cotton gloves.

He was my North, my South, my East and West,

My working week and my Sunday rest,

My noon, my midnight, my talk, my song;

I thought that love would last for ever: I was wrong.

The stars are not wanted now: put out every one;

Pack up the moon and dismantle the sun;

Pour away the ocean and sweep up the wood;

For nothing now can ever come to any good.

W. H. Auden

2020/09/15

Estazioko begiradak

Bilboko Abandoko tren-geltokia (2011)

"Estazio abandonatu bat, aulki bi, eta hamaika istorio asma ditzake tristurak".

(Michel Saulaie*)

"Baina ez, Ez da egia. Aulkian ez dago andererik, ez inor. Irudimena da guztia. Imajinazioak sortu biziarazi du, irudiak ezerezaz moldatuaz, eta aulki horretan imini".

(Joseba Sarrionandia)

* Oharra:

Michel Saulaie idazle apokrifoa: J. Sarrionandiak Narrazioak liburuko azken orrialdeetako oharretan dioen bezala, "ez dut uste Michel Saulaie izena literaturako entziklopedietan aise aurki daitekeenik".